Donderdag 12 Maart - Luisterlezing ‘Versailles’ over de invloed koning Lodewijk XIV op de klassieke muziek door Rudolf Nammensma

Bij velen is onbekend dat het paleis van Versailles een belangrijke rol gespeeld heeft in de historie van de klassieke muziek. Om welke muziek het gaat en wat de rol van de praalzieke Zonnekoning Lodewijk XIV was, vertelt Rudolf Nammensma tijdens de luisterlezing ‘Versailles’.

Rudolf Nammensma kan als de bekendste deskundige van de klassieke muziek in Friesland worden beschouwd. Hij is recensent voor de Leeuwarder Courant en geeft regelmatig luisterlezingen. In de Schierstins vertelt Nammensma aan de hand van de muziek die in die tijd in of buiten Versailles werd gespeeld over de omvang van zowel de rol van deze Franse vorst als die van zijn opvolgers. Daarbij laat Nammensma de anekdotes niet achterwege. Zelfs de roman ‘Baron’ van Theun de Vries krijgt nog even aandacht, waarin Molière een belangrijke rol speelt. Nammensma toont daarbij foto’s en laat muziekfragmenten horen.

De periode van circa 1650 tot 1750 wordt als het tijdperk van de klassieke Franse muziek beschouwd. Componisten Lully en Rameau gaven in die tijd vorm aan de klassieke Franse opera. Verder werden de grote Franse klavecinisten als F. Couperin leGrand beroemd over geheel Europa. In dit tijdvak werd de Franse cultuur gekenmerkt door een zich op verschillende gebieden uitend classicisme, dat zich vooral manifesteerde rondom het hof te Parijs en te Versailles.

De Franse muziek heeft in deze periode zijn eigen gezicht ontwikkeld, ondanks voortdurende Italiaanse invloed. De dominerende persoonlijkheid van Lodewijk XIV, en later in mindere mate die van Lodewijk XV, droeg ertoe bij dat het muzikale leven zich ging concentreren rondom het Franse hof. De majestueuze, plechtige stijl van Versailles drukte zijn stempel op met name de klassieke Franse opera en de kerkmuziek.

 

Zaterdag 7 Maart t/m Zondag 7 Juni - Expositie ‘Botanisch Gezien’ tekeningen van Sigrid Frensen

Terwijl in de tuin van de Schierstins vele stinzenplanten bloeien, is in het monumentale gebouw de expositie Botanisch Gezien te bezichtigen. Het gaat hier om de fraaie botanische tekeningen van Sigrid Frensen.

Botanisch tekenen is een vak en een kunst waar de monniken in de Middeleeuwen al mee bezig waren. Later namen ontdekkingsreizigers deze specialistische tekenaars mee op hun verre reizen. Nog steeds zijn er botanische tekenaars en Sigrid Frensen uit Zuidhorn is er één van.

De tekeningen van Sigrid zijn zo mooi gekleurd en gedetailleerd getekend, dat je ze zo vast wil pakken. Botanische tekeningen zijn dan ook wetenschappelijk verantwoorde weergaves met (kleur)potlood en aquarel. Hoewel het botanisch tekenen gebonden is aan allerlei regels slagen tekenaars als Sigrid Frensen er toch in om een eigen stijl te ontwikkelen.

Reeds als kind mocht de in Zuidhorn wonende Sigrid graag buiten zijn om de natuur te verkennen. Op haar achtste had ze al een abonnement op het blad Grasduinen. Bovendien tekende en kleurde ze op jonge leeftijd dat het een lieve lust was. Bij pake en beppe op de boerderij kon zij zich uitleven langs de slootkant en in de klei.

De Groningse bezocht de Hogeschool voor de Kunsten in Arnhem, waar de nadruk lag op het vrij werken met allerlei technieken. Sigrid deed er veel kennis op en leerde goed kijken, maar het boeide haar niet erg. In 2004 begon ze met een cursus botanisch tekenen. ,,Het ging heel goed en ik vond het erg leuk.” In Engeland ging ze verder met cursussen botanisch tekenen. Daar ontdekte ze een manier om goed met de aquarelleertechniek om te gaan. Aan de overkant van de Noordzee leerde ze ook de finesses van het werken met (kleur)potlood.

Tegenwoordig werkt ze voor verschillende instellingen, zoals het Fries historisch en letterkundig centrum Tresoar in Leeuwarden. Elke dag heeft ze wel een plant in het vizier. Bij bijvoorbeeld een zwarte els met katjes probeert ze de gebogen lijn in de tak te pakken. ,,Ik probeer de lijnen te laten dansen.” Haar doel is om in haar werk dat naar voren te brengen wat haar erg heeft aangesproken in een plant: de vorm, de kleur, de beweging. ,,Ik wil mensen graag laten zien hoe mooi en bijzonder dat is”, zei ze onlangs in een interview.

Zie verder www.sigridfrensen.com

 

Zaterdag 29 augustus - Theun de Vries-kuier 2020

Met rasverteller Douwe Kootstra

De meester-verteller leidt opnieuw iedereen die belangstelling heeft langs de idyllische plekjes, die er nog steeds rondom Feanwâlden/Veenwouden zijn. Over die plekjes heeft de in Feanwâlden geboren auteur Theun de Vries met verve geschreven.

Mede vanwege het beperkt aantal deelnemers en de corona-crisis is reserveren verplicht. Ook dienen deelnemers zicht te houden aan de 1,5-meter- en andere corona-regels.

De wandeling voert over schilderachtige weggetjes en paden langs de plekken van het jongetje Wilt Tjaarda en zijn familie, waarover De Vries tal van verhalen op papier heeft gezet. Maar de kuiertocht voert ook langs het geboortehuis van de schrijver en de plek waar hij zijn vroegste jeugd heeft gewoond. Douwe Kootstra verstaat de kunst de luisteraars terug te voeren naar de tijd van die oude verhalen.

Het startpunt van de ca. 4 kilometer lange wandeling is bij De Schierstins aan de Haadstrjitte/Hoofdstraat, waar de bezoeker om 13.30 uur begint met een kop thee of koffie (inloop vanaf 13.00 u.). Na afloop van de wandeling is er tijd om even bij te komen en de exposities in De Schierstins te bekijken en dan met name de Theun de Vrieskeamer. Daar is de bijna complete boekencollectie van de schrijver te zien en persoonlijke zaken zijn er uitgestald.

 

Zaterdag 13 Juni t/m Zondag 30 Augustus - Kunstexpositie ‘Friesland aan het water’ uit de Freark v.d. Bij-collectie

 

Deze zomer zijn een groot aantal Friese landschapsschilderijen en stadsgezichten te bezichtigen uit de 20e eeuw met als thema ‘Friesland aan het Water’. Het gaat om een deel van de Freark van der Bij-collectie.

Het water heeft altijd een grote aantrekkingskracht op beeldend kunstenaars uitgeoefend. Het lijnenspel van schepen in havens, de steeds in tinten veranderende kust en een idyllische stadsgracht, de Nederlandse kunstschilders hebben ze talloze keren uitgebeeld. Dat geldt niet minder voor de kunstenaars in Friesland.

Op de expositie zijn de ‘Skûtsjes’ van Meinte Walta en het prachtige Grootdiep in hartje Dokkum van Gosse Koopmans enkele typisch Friese schilderijen. Ook de Friese meren en plassen komen aan bod. De Deelen van Jeannette Heman is daar een voorbeeld van.

Er hangen realistische en impressionistische landschappen uit de eerste helft van de 20e eeuw, zoals een boerderij aan het water bij Gou van Andries van der Sloot en de Dwarsfeart in Drachten van Ids Wiersma. Daar tegenover staan vrijwel abstracte, expressionistische werken zoals de kleurrijke Noordzee van Simon Lassche en Haven van Eddy Sikma uit naoorlogse periodes. De meeste kunstwerken zijn olieverfschilderijen, maar er worden op de expositie ook andere technieken getoond, zoals een drieluik etsen van Reinder Homan.

Vaartuigen zijn ook geschilderd door Jan Frearks van der Bij (Zandzuiger) en Wigle Engelsma (Scheepshelling). Van deze kunstenaar zijn ook de twee enige beelden op de expositie, die zeilschepen verbeelden, gemaakt van oud gereedschap en een schaats. De zeekust en het Wad zijn verder verbeeld door door respectievelijk Abe Gerlsma en Jentje Popma.

Freark van der Bij, zoon van de expressionistische kunstschilder Jan Frearks van der Bij, leent regelmatig werk uit aan Friese musea, zoals Museum Belvédère in Heerenveen. Een deel van de collectie is te koop.

 

Zondag 30 Augustus - Tuin- of zaalconcert Oleg Fateev (bajan/zang)

Waarschijnlijk voor het eerst in haar geschiedenis houdt Stichting De Schierstins in zijn bomenrijke tuin een concert aan de voet van de middeleeuwse toren in Feanwâlden.

De reden om het concert in de tuin te houden houdt verband met het corona-virus, waardoor er nieuwe ideeën opborrelden voor culturele activiteiten in de Schierstins. Vanwege hetzelfde virus is er een beperkt aantal plaatsen en moet er gereserveerd worden bij de Schierstins.

Oleg Fateev – afkomstig uit Europa’s armste land Moldavië en wonend in Tilburg – gaf reeds vorig jaar een prachtige muzikale bijdrage met zijn bayan, een Russische variant van de accordeon, tijdens de Theun de Vrieslezing in de Schierstins.

Oleg gaat in zijn één uur durend concert terug naar de muziek waar zijn hart ligt: de klassieke muziek uit zijn opleiding, de traditionele volksmuziek en zijn eigen geschreven composities die geïnspireerd zijn op zijn Moldavische-Russische wortels. Maar ook zijn passie voor zang zal te horen zijn in bijzondere vertolkingen van liederen van zijn muzikale helden zoals Pyotr Leschenko en Vladimir Vysotski. Oleg neemt het publiek, samen met zijn onafscheidelijke knoppenaccordeon mee op reis door zijn poëtische muzikale wereld.

De in 1967 in de stad Bendery geboren Oleg heeft enkele malen een bijzondere wending van zijn levensloop meegemaakt. Tijdens zijn militaire diensttijd zou hij naar Afghanistan gestuurd worden. Vlak daarvoor hoorde hij dat een kolonel op zoek was naar een accordeonist voor zijn militair ensemble. ,,Zonder die toevallige ontmoeting was mijn leven heel anders verlopen.”

Fateev studeerde muziek aan de Russische Gnesin Academie voor Muziek in Moskou. Op 29-jarige leeftijd verhuisde hij naar Nederland. Daar maakte hij een bijzondere ontwikkeling als muzikant door. Hij begon te spelen op straat en zijn talent werd al snel ontdekt door Nederlandse artiesten. Hij begon mee te werken aan diverse projecten en heeft inmiddels opgetreden met Herman van Veen, theatergezelschap Oostpool, Robert Long, Leoni Jansen, Nynke Laverman en vele anderen. Behalve muzikant is Oleg ook dirigent, componist en arrangeur geweest. Zijn meest recente cd heet ‘After Silence’.