Zaterdag 6 Juli t/m Zondag 8 September - Expositie Jan Frearks van der Bij - Op aventoer mei foarm en kleur

 

Op aventoer mei foarm en kleur van Fries expressionist Jan Frearks van der Bij toont naast een aantal bekende werken vooral ook niet eerder geëxposeerd werk. Bovendien geeft ze een fraaie inkijk in de ontwikkeling van de kunstenaar door de jaren heen. De tentoonstelling neemt de bezoeker mee in het veelzijdige, kleurrijke en vooral uitgesproken werk van beeldend kunstenaar Jan Frearks van der Bij (1922-2013). Van der Bij kan gerekend worden tot een van de meest uitgesproken expressionisten van Friesland. Van het aantal getoonde werken is ongeveer tweederde niet eerder tentoongesteld. Het gaat om interessant oud werk uit de jongere jaren van de kunstenaar, zoals figuren, landschapjes en boten. Daarnaast zijn een aantal latere houtskooltekeningen (dieren, figuren en naakten), kleine mozaïekjes, portretten – zoals een zelfportret in aquarel – en verschillende kleurige olieverven van allerlei onderwerpen te zien.

Een kleurrijk avontuur
Zijn werk kenmerkt zich door de voortdurende vernieuwing in stijl en afwisseling in materiaaltechnieken. Door de jaren heen heeft hij zich gericht op een verscheidenheid aan onderwerpen, waaronder portretten, naakten, dieren, boten en landschappen. Als autodidact ontwikkelde Van der Bij gaandeweg een geheel eigen stijl: zijn aanvankelijk meer realistische stijl en enigszins donkere tinten verruilt hij gaandeweg voor zeer kleurrijk expressionistisch werk met strakke vormen en een veelheid aan onderwerpen.

Over de kunstenaar
Jan Frearks van der Bij werd in 1922 in Drachten geboren als oudste zoon in een gereformeerd gezin. Hij maakte deel uit van de naoorlogse Friese expressionistische schildersgroep ‘Yn ‘e line’. Op jongere leeftijd was hij aangesloten bij ‘It Frysk Palet’. Naast schilderkunst en tekenwerk, was Van der Bij ook actief als mozaïekkunstenaar, waarbij hij met name op kerk- en schoolgebouwen veelal religieuze voorstellingen verbeeldt.

De tentoonstelling wordt georganiseerd door Stichting Jan Frearks van der Bij in samenwerking met Cultureel Historisch Centrum De Schierstins.

 

Zaterdag 14 en Zondag 15 September - Open Monumentendagen met uitleg over tuin, stins en schilderijen

Op de Open Monumentendagen vertellen gidsen de bezoekers over de historie van de stins. Jacques Monasch geeft – alleen zaterdag - uitleg over zijn mooie kunstcollectie van sociaal-realistische en impressionistische schilderijen uit Rusland en Oekraïne uit de periode 1945-1991.

De reden voor de aanwezigheid van gidsen zijn de Open Monumentendagen met gratis entree. Te zien is een expositie over ‘Het Laatste Friese Torenkasteel’ en over de schrijver Theun de Vries. Het is de eerste dag van de schilderijen-expositie ‘Sociaal realisme en impressionisme uit Rusland en Oekraïne 1945-1991’.

Het sociaal of socialistisch realisme was de heersende en van boven opgelegde kunststroming tijdens het communistisch regime in Oekraïne en Rusland vanaf beginjaren ’30 van de vorige eeuw. Stoere arbeiders, blozende kolchozmeisjes bez ig met de oogst, fabrieken, moderne vervoersmiddelen en sport- en oorlogshelden waren bekende onderwerpen. Het communistische arbeidersideaal moest getoond worden. Diverse kunstenaars zochten ook de grenzen van deze stijl op.

Een impressionistische stijl was ook toegestaan, zolang de verheffing van de arbeider en het communistische ideaal maar niet in het geding kwamen. Deze generatie kunstenaars schilderde in de sociaal-realistische traditie van Ilya Repin, de grootmeester van de Russische schilderkunst uit de 19e eeuw. "Een groot aantal schilderijen in deze expositie zal daarvan getuigen”, aldus Jacques Monasch.

 

Zaterdag 28 September - Concert Sunny Side Jazz Band

Het nieuwe muzikale seizoen van de Schierstins begint met een concert van de Sunny Side Jazzband uit Overijssel.

Sunny Side Jazzband wordt gevormd door louter ras-jazzmuzikanten met vele jaren ervaring in het traditionele dixieland- en swing genre. De band neemt het publiek mee naar de glorietijd van grote jazz-legenden als Louis Armstrong, Sidney Bechet, Bobby Hackett en Eddie Condon. Het geluid van het orkest doet veelal denken aan dat van de Dutch Swing College Band en van de legendarische Ted Easton Jazzband.

Een fantastisch solide ‘background’ van banjo/gitaar, contrabas en slagwerk bieden een perfecte basis voor de collectieven en soli van blazers op de voorste rij. De band speelt nagenoeg alle bekende dixieland-hits: Basis Street Blues, When You’re Smiling, Oh Baby, Hello Dolly, Petite Fleur, Deed I Do, Wild Cat Blues, Ol’ Miss Rogg, Swing that Music, enzovoorts.

Een voor de Schierstins bekende speler is Peter Swart uit Nijverdal, die in andere bands opviel door zijn geweldige klarinet- en saxofoonspel. De andere muzikanten zijn Petro Wijnen (trompet), Gerrit Baas (trombone), Anne van der Wal (banjo/gitaar), Eric van Buijsen (stringbas) en René Maertens (slagwerk). Meer informatie en muziekfilmpjes zijn te vinden op Sunnysidejazzband.

 

Vrijdag 4 Oktober - Theun de Vrieslezing: thema Anna Casparii

Theun de Vries’ bekende roman Anna Casparii werd in 1952 gepubliceerd. De Vries beschrijft daarin het leven van de jonge, knappe en muzikale redersdochter Anna Casparii. Het boek speelt zich af in Waddingen oftewel een zeer duidelijk herkenbaar Harlingen in de periode van 1895 tot 1915.

Op een bijzondere wijze zal het verhaal van Anna Casparii tot leven worden gebracht. Voor de pauze presenteert de virtuoze Russische bajan-speler Oleg Fateev samen met verteller Douwe Kootstra hoogte- en dieptepunten uit Anna’s bestaan. Oleg Fateev treedt al jaren op over de hele wereld. In Nederland o.a. met Robert Long, Nynke Laverman, Leoni Jansen, Herman van Veen en Jelle Brandt Corstius.

Na de pauze staat er een unieke wandeling door het Waddingen van Theun de Vries op het programma. Aan de hand van prachtige oude ansichtkaarten laten Jeanine Otten (kunsthistorica en beheerder stadsarchief Harlingen) en Jan Folkerts (historicus) een serie locaties uit de roman zien.

 

Vrijdag 18 Oktober - Kunstlezing ‘Ilja Repin en het sociaal-realisme na 1945’

Kenner Jacques Monasch van de Russisch-Oekraïense schilderkunst geeft een lezing over het naoorlogse sociaal realisme en impressionisme in de schilderkunst en de invloed van Ruslands grootste kunstschilder Ilja Repin.

Monasch vertelt zijn verhaal met een beamerpresentatie. Bijzonder is dat rondom in de zaal schilderijen uit die tijd uit Rusland en Oekraïne zelf te zien zijn. De Sneker galeriehouder toont namelijk tot 3 november een deel van zijn collectie in de Schierstins.

Het sociaal of socialistisch realisme was de heersende en van boven opgelegde kunststroming tijdens het communistisch regime in Oekraïne en Rusland vanaf beginjaren ’30 van de vorige eeuw. Stoere arbeiders, blozende kolchozmeisjes bezig met de oogst, fabrieken, moderne vervoersmiddelen en sport- en oorlogshelden waren bekende onderwerpen. Het communistische arbeidersideaal moest getoond worden.

Diverse kunstenaars zochten ook de grenzen van deze stijl op. Een impressionistische stijl was ook toegestaan, zolang de verheffing van de arbeider en het communistische ideaal maar niet in het geding kwamen. Deze generatie kunstenaars schilderde in de sociaal-realistische traditie van Ilya Repin, de grootmeester van de Russische schilderkunst uit de 19e eeuw. "Een groot aantal schilderijen in deze expositie getuigen daarvan”, aldus Jacques Monasch.

Jacques Monasch kwam in de jaren ’90 als zelfstandig politiek adviseur in de landen van de voormalige Sowjet-Unie terecht en raakte gefascineerd door de arbeiderskunst. Hij begon te verzamelen en opende galerieën in Moskou en Amsterdam. Landelijk kreeg hij bekendheid als Tweede Kamerlid (2000-2017), waardoor zijn kunstactiviteiten op een laag pitje stonden. Sindsdien heeft hij de handel in kunst weer opgepakt en galerieën geopend in Amsterdam en Brussel: Monasch Fine Art. Zie ook www.artmonasch.com